Ticaret Bakanlığı, özellikle çocuklara yönelik hedefli reklamlara dönük yeni kurallar belirledi. Uygulama 1 Ağustos'ta başlayacak.

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan ticari reklam ve haksız ticari uygulamalar yönetmeliğinde değişiklikler yapan yönetmeliğe göre, çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılamayacak.

Çevrim içi davranışlar ve kişisel veriler analiz edilerek belirli kişi ya da gruplara gösterilen hedefli reklam uygulamalarında reklam verenler, reklamın hangi ölçütlere göre tüketiciye gösterildiğini ve bu ölçütlerin nasıl değiştirilebileceğini doğrudan ve kolay ulaşılabilir şekilde açıklamak zorunda olacak.

Kamuoyunda "influencer" olarak tanımlanan "sosyal medya etkileyicileri" hakkında da yeni düzenlemeler yapıldı. Buna göre, sosyal medya etkileyicileri, herhangi bir kazanç sağlanması, indirimli ürün veya hizmet alması ya da bir etkinliğe katılım karşılığında paylaşım yapılması durumunda, bu içeriklerde reklam niteliğini açıkça belirtir ""reklam" veya "tanıtım" ifadelerini kullanacaklar.

Bir koşula bağlı olarak satış öngören reklamlarda yapılan düzenlemeye göre, reklamlarda, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirim öncesi fiyat olarak gösterilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan önceki fiyat esas alınacak.

Beşerî tıbbi ürün, elektronik sigara, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin reklamı yapılamayacak. Bu kapsamda ayrıca takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandırmak suretiyle reklam da yapılamayacak.

YAPAY ZEKA TEKNOLOJİSİ BELİRTİLECEK

Değişiklik yönetmeliğinde reklamlarda yapay zeka kullanımına yönelik düzenleme de yer alıyor. Buna göre, tüketicilerin bir mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zekâ veya başka bir yazılımın kullanılması ya da yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu durum açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilecek.

Gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçeğe aykırı şekilde bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği veya kullandığı izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamlar da yasaklar arasında yer alıyor.

ÜRÜN YORUMLARI GERÇEK ALICILARA DAYANACAK

Yönetmelikle, internet ortamında yapılan ürün satışlarına yönelik tüketici değerlendirmeleri de yeniden düzenlendi.

Bu kapsamdaki değerlendirmelerin, sadece ilgili mal veya hizmeti satın alanlar tarafından yapılmasına izin verilecek. Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacak, bu kurallar, mal veya hizmete ya da ilgili yan sözleşmelere ilişkin değerlendirme yapılmasını engelleyecek ve değerlendirmeleri yalnızca belirli konularla sınırlayacak şekilde belirlenemeyecek.

Tüketici değerlendirmeleri, gerekli incelemeler yapıldıktan sonra olumlu ya da olumsuz ayrımı yapılmaksızın en az 1 yıl süre ile herhangi bir yönlendirme yapılmadan tarih, değerlendirme notu, satıcı veya sağlayıcıya göre sıralanma gibi objektif bir ölçüte göre yayınlanacak.

Sağlık beyanı içeren tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacak. Bir mal veya hizmetin satışını artırmak amacıyla doğru olmayan değerlendirmelerin yapılmasına ya da mal veya hizmeti onaylayan ifadelerin kullanılmasına yönelik gerçek veya tüzel kişiyle anlaşma yapılamayacak ya da hizmet satın alınamayacak.

ŞİKAYET PLATFORMLARINDA SATICIYA TANINAN SÜRE DARALTILDI

Yönetmeliğe göre, faaliyet alanı tüketici şikâyetlerinin yayınlanmasına imkân sağlamak olan şikâyet platformları tarafından, hakkında değerlendirme yapılan satıcı veya sağlayıcılara sağlanan cevap süresi yeniden düzenlendi.

Buna göre, bu satıcı veya sağlayıcılara, şikayet değerlendirmesinin yayınlanmasından önce açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanımlanan süre 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde, değerlendirme doğrudan yayınlanacak.